CHUỖI CUNG ỨNG 2025: VÌ SAO CONTAINER THIẾU – THỪA THEO MÙA?

–––––––––––––––––––––––––––––

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu phục hồi phức tạp sau các cú sốc liên tiếp của đại dịch và biến động chính sách thương mại, container – linh hồn của vận tải quốc tế – đang trở thành một thước đo sống động cho sức khoẻ chuỗi cung ứng toàn cầu. Năm 2025 đánh dấu nhiều biến động mùa, nơi container đôi khi thiếu nghiêm trọng ở một số tuyến, nhưng lại thừa cục bộ ở nơi khác, khiến chi phí tăng, lịch trình đình trệ và kế hoạch logistics trở nên khó dự đoán hơn bao giờ hết.

Để hiểu rõ hiện tượng này, cần bóc tách những lực thị trường, quy luật mùa vụ, và thậm chí cả chính sách địa chính trị đang tác động sâu rộng tới mọi khâu trong chuỗi cung ứng.

Vòng xoáy mùa vụ: nhu cầu biến động theo mùa trong chuỗi cung ứng

Chuỗi cung ứng vận tải biển không phải là một dòng chảy đều đặn xuyên suốt cả năm. Nhu cầu vận tải container biến động mạnh theo mùa vụ thương mại, đặc biệt ở các tuyến chính như châu Á – Bắc Mỹ hay châu Á – châu Âu. Đây không chỉ là thuật ngữ hàn lâm: tuyến vận tải biến động theo nhu cầu mua sắm tiêu dùng, dịp lễ cuối năm, mùa thu hoạch nông sản, các sự kiện thương mại, và thậm chí là quyết định chính sách thuế quan.

Một nghiên cứu chuyên sâu về chuyển động container rỗng (empty container movements) chỉ ra rằng seasonality (biến động theo mùa) là một trong những nguyên nhân chính khiến container bị dồn ứ ở nơi này, thiếu hụt ở nơi khác: mùa cao điểm xuất khẩu luôn kéo theo nhu cầu về container dâng cao, trong khi thị trường nhận lại không có hàng hóa tương xứng để chở ngược lại. (Emerald)

Tóm lại: đó là tự nhiên của kinh tế chuỗi cung ứng – khi nơi cần container không trùng với nơi có container.

>>>xem thêm: Vật liệu và quy cách chuẩn của container – Tiêu chuẩn kỹ thuật chi tiết nhất 2025

Caption: Thiếu container trong mùa cao điểm 2025 trên tuyến châu Á – Hoa Kỳ do nhu cầu vận tải tăng đột biến.

Thiếu và thừa: thực tế của imbalance trong container supply

Vấn đề container imbalance – tình trạng mất cân đối trong việc phân bổ container – là điểm mấu chốt để lý giải tại sao container thiếu ở vùng này nhưng lại thừa ở vùng kia.

Container imbalance xảy ra khi một khu vực xuất khẩu mạnh nhưng lại không có đủ hàng để chở container trở lại, hoặc container bị mắc kẹt do thủ tục, chậm thông quan, hoặc vận hành cảng không hiệu quả. Điều này dẫn tới hai hiện tượng đối lập:

• Thiếu container – xuất hiện trong mùa cao điểm xuất khẩu, khi nhu cầu chở hàng ra nước ngoài vượt xa khả năng cung ứng container tại cảng đi.

• Thừa container – diễn ra ở những nơi có sản lượng nhập khẩu lớn nhưng ít xuất khẩu ngược lại, khiến container trống nhiều và ứ đọng. (20Cube Logistics)

Hiện tượng này không phải mới xuất hiện trong năm 2025, mà là một quy luật kéo dài nhiều năm trong logistics toàn cầu – nhưng biến động mùa vụ khiến nó tăng dần về biên độ và tần suất.

>>>xem thêm: Những điều cần biết khi sử dụng container làm văn phòng – Giải pháp tiết kiệm, hiện đại 2025

Caption: Thừa container rỗng tại các cảng châu Âu 2025 do chênh lệch xuất – nhập khẩu.

Các yếu tố làm container thiếu/thừa nặng hơn vào mùa cao điểm

Sau khi xác định cấu trúc mùa vụ, ta phải đi sâu vào nguyên nhân gốc khiến điều này xảy ra, không chỉ vì nhu cầu cao vào một thời điểm cụ thể, mà còn do những tác động nội tại và ngoại sinh sau:

1. Chu kỳ mùa vụ và tăng trưởng tiêu dùng

Càng vào cuối năm, đặc biệt từ tháng 8 đến 11, cảng biển ở Bắc Mỹ và châu Âu thường ghi nhận lượng container tăng mạnh do nhà bán lẻ chuẩn bị hàng hoá cho mùa Back-to-School và Holiday Shopping. Điều này tạo ra giai đoạn peak season (mùa cao điểm), nơi container được “hút” mạnh từ các chuỗi cung ứng xuất khẩu vào các thị trường tiêu dùng lớn. (Wikipedia)

Điều vô lý với người ngoài ngành là: những chuyến container này có thể được dùng để vận chuyển hàng hóa về lại châu Á để tránh thiếu container – nhưng tuyến vận tải ngược lại thường hẹp hơn, khiến container dồn ứ ở đầu kia.

>>>xem thêm: Nhà Container Có Nóng Không? Cách Khắc Phục

2. Bất cân xứng xuất – nhập khẩu

Nếu một quốc gia như Trung Quốc xuất khẩu mạnh, nhưng lượng hàng nhập khẩu từ Bắc Mỹ không tương xứng, container sẽ tích tụ ở phía nhập khẩu mà không quay trở lại đúng thời điểm. Điều này ngày càng rõ khi thương mại trực tuyến tăng cao, và khối lượng hàng tiêu dùng cuối cùng lớn hơn hẳn khối lượng hàng nguyên liệu nhập khẩu. (20Cube Logistics)

3. Động lực đẩy container vào mùa vụ

Trong tháng 5/2025, ví dụ điển hình là lượng booking container từ châu Á tới Hoa Kỳ tăng đột biến trước khi một loạt thuế quan mới có thể được áp dụng, khiến các chủ hàng đẩy nhanh đặt chỗ để né thuế quan cao hơn – tạo ra sức ép lên container ngay trong mùa vụ này. (logistics.gov.vn)

Caption: Bản đồ mất cân đối container toàn cầu (container imbalance) khiến thiếu – thừa theo mùa trong năm 2025.

Tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng năm 2025

Năm 2025 đang chứng kiến một bức tranh khá phức tạp. Dữ liệu từ các cảng lớn cho thấy container thiếu hoặc thừa đều diễn ra tùy theo tuyến và thời điểm:

• Tại Bắc Mỹ, lượng container nhập khẩu giảm 7.8% trong tháng 11, một tín hiệu rõ rệt cho seasonal adjustment khi nhập khẩu sau mùa cao điểm giảm mạnh. (Reuters)

• Còn ở châu Á, các báo cáo logistics cho thấy mức độ hoạt động vận tải biển và chuỗi cung ứng vẫn tiếp tục biến động mạnh theo từng tháng, phản ánh cả sức mua, các quyết định chính sách, và mùa vụ thu hoạch – tất cả đều ảnh hưởng trực tiếp đến dòng container lưu thông. (logistics.gov.vn)

>>>xem thêm: Tại sao nhiều doanh nghiệp ưu tiên thuê container cũ làm kho? – Giải pháp tiết kiệm, hiệu quả 2025

Các nguyên nhân phi mùa nhưng vẫn tác động mạnh trong năm 2025

Không chỉ có mùa vụ mà còn những yếu tố nội tại làm gia tăng thiếu – thừa container, ngay cả khi mùa không phải là yếu tố quyết định duy nhất:

Chính sách thương mại và bất ổn địa chính trị

Chiến tranh thương mại, thuế quan và bất ổn địa chính trị khiến nhiều quốc gia thay đổi hành vi đặt hàng, dẫn tới frontloading (đặt hàng sớm), làm tăng nhu cầu container trong một số tháng nhất định. (logistics.gov.vn)

Công suất và đội tàu

Mặc dù đội tàu container toàn cầu lớn hơn trước, nhưng tốc độ quay vòng của container đang chậm lại do thời gian lưu tại cảng và lộ trình tàu kéo dài hơn (đặc biệt khi có tuyến đi vòng tránh vùng nguy hiểm như Biển Đỏ). Điều này làm container bị “mắc kẹt” ở tuyến này, không quay trở lại nơi cần thiết đúng thời điểm. (freightmango.com)

Cơ sở hạ tầng cảng và công nghệ

Cơ sở hạ tầng ở một số cảng không theo kịp nhu cầu ngày càng lớn, đặc biệt trong mùa cao điểm. Khi cảng quá tải, container bị giữ lâu hơn, kéo theo thiếu hụt ở tuyến tiếp theo. (Alg Global)

>>>xem thêm: thông tin và hình ảnh chi tiết container văn phòng 

Ảnh hưởng tới doanh nghiệp và logistics tại Việt Nam

Đối với thị trường Việt Nam, tình trạng thiếu – thừa container theo mùa cũng không phải ngoại lệ, và thực tế còn chịu thêm tác động của thương mại khu vực. Báo cáo logistic trong năm 2025 nhấn mạnh rằng giá cước vận tải từ châu Á đến các thị trường trọng yếu đã tăng mạnh trong những tháng trước vì nhu cầu tăng và mùa cao điểm xuất khẩu. (logistics.gov.vn)

Trong thời điểm dịch vụ logistics mùa cao điểm, container có thể thiếu ở các cảng xuất đi, dẫn tới chi phí vận tải tăng và lịch trình bị xáo trộn. Ngược lại, container thừa xuất hiện ở các khu vực có nhập khẩu lớn nhưng không có hàng để chở ngược lại.

>>>xem thêm: thông tin và hình ảnh chi tiết container kho 40

Caption: Dòng dịch chuyển container theo mùa vụ 2025 giữa châu Á – Mỹ – châu Âu.

Giải pháp giảm thiếu – thừa container theo mùa

Các nhà quản lý chuỗi cung ứng đã thử nhiều cách để giải quyết imbalance theo mùa, bao gồm:

• Dự báo nhu cầu mùa vụ sử dụng dữ liệu lịch sử, giúp các hãng tàu và chủ hàng đặt container sớm hơn.

• Ứng dụng công nghệ để tracking và reposition container kịp thời.

• Đa dạng hoá tuyến vận tải, tránh phụ thuộc vào một tuyến duy nhất trong mùa cao điểm.

Việc số hoá quy trình quản lý container cũng là một chìa khoá để giảm thời gian quay vòng, tăng hiệu suất sử dụng container, và giảm tình trạng ứ đọng tại các cảng. (20Cube Logistics)

>>>xem thêm: thông tin và hình ảnh chi tiết container kho 20 

Kết luận: container không thiếu – nó chỉ chuyển hình theo mùa

Hiểu container thiếu – thừa theo mùa không phải là hiểu container đột nhiên biến mất hay xuất hiện bất thường, mà là đọc đúng nhịp điệu của chuỗi cung ứng toàn cầu: nhu cầu biến động theo mùa, giao thương quốc tế và công sức quản lý phức tạp hơn khiến container di chuyển chậm hoặc lệch thời điểm.

Trong năm 2025, khi thương mại toàn cầu đối mặt với mùa vụ cao điểm và nhiều yếu tố bất ổn địa chính trị, việc container thiếu ở tuyến này nhưng thừa ở tuyến khác càng trở nên rõ rệt hơn. Hiểu rõ các nguyên nhân mùa vụ và phi mùa vụ không chỉ giúp doanh nghiệp lên kế hoạch hàng hoá hiệu quả, mà còn là chìa khoá để nâng cao khả năng cạnh tranh trong môi trường logistics đầy biến động.

Nguồn tham khảo chính
Toàn bộ dữ liệu và trích dẫn trong bài được lấy từ các báo cáo logistics uy tín, tin tức thời sự từ Reuters về container và tài liệu phân tích imbalance – tất cả được gắn nguồn ngay trong bài để đảm bảo tính E-E-A-T và độ tin cậy cao nhất